{"id":2275,"date":"2025-03-26T12:44:18","date_gmt":"2025-03-26T05:44:18","guid":{"rendered":"https:\/\/ifs.edu.vn\/?p=2275"},"modified":"2025-03-26T12:44:18","modified_gmt":"2025-03-26T05:44:18","slug":"cay-soi-rung","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ifs.edu.vn\/?p=2275&lang=vi","title":{"rendered":"C\u00e2y S\u00f3i r\u1eebng"},"content":{"rendered":"<div class=\"addthis_native_toolbox\"><strong>T\u00ean khoa h\u1ecdc<\/strong>:\u00a0<em>Sarcandra glabra<\/em>\u00a0(Thunb.) Nakai.<\/div>\n<div class=\"description\">\n<p><strong>H\u1ecd\u00a0<\/strong>: Hoa s\u00f3i (Chloranthaceae).<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"article-body-content\">\n<p>\u0110\u1eb7c \u0111i\u1ec3m: C\u00e2y S\u00f3i r\u1eebng\u00a0l\u00e0 lo\u00e0i c\u00e2y nh\u1ecf, c\u00f3 chi\u1ec1u cao 1- 2m; th\u00e2n nh\u1eb5n, \u0111\u1ed1t ph\u1ed3ng to, nh\u00e1nh c\u00e2y tr\u00f2n, kh\u00f4ng l\u00f4ng. C\u00e1c l\u00e1 m\u1ecdc \u0111\u1ed1i, c\u00f3 phi\u1ebfn d\u00e0i h\u00ecnh b\u1ea7u d\u1ee5c hay h\u00ecnh ng\u1ecdn gi\u00e1o, chi\u1ec1u d\u00e0i 7- 18cm, r\u1ed9ng 2-7cm v\u1edbi 5 -7 c\u1eb7p g\u00e2n b\u00ean, cu\u1ed7ng ng\u1eafn kho\u1ea3ng 5- 8mm, m\u00e9p l\u00e1 c\u00f3 r\u0103ng c\u01b0a nh\u1ecdn. C\u00e2y ra hoa b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u00e1ng 5 v\u00e0 k\u00e9o d\u00e0i li\u00ean t\u1ee5c t\u1edbi th\u00e1ng 11. Qu\u1ea3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u ch\u00edn v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng 8 v\u00e0 th\u1eddi k\u00ec ch\u00edn c\u1ee7a qu\u1ea3 k\u00e9o d\u00e0i t\u1edbi th\u00e1ng 2 n\u0103m sau.C\u1ee5m hoa b\u00f4ng k\u00e9p \u1edf ng\u1ecdn, c\u00e1c nh\u00e1nh ng\u1eafn. Hoa nh\u1ecf, m\u00e0u tr\u1eafng, kh\u00f4ng c\u00f3 cu\u1ed1ng v\u00e0 c\u00f3 m\u1ed9t nh\u1ecb. B\u1ea7u\u00a0<a title=\"Nh\u1ee5y (trang ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft)\" href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Nh%E1%BB%A5y&amp;action=edit&amp;redlink=1\">nh\u1ee5y<\/a>\u00a0c\u00f3 h\u00ecnh tr\u1ee9ng v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 v\u00f2i.\u00a0<a href=\"http:\/\/cayduoclieu.com\/\">Qu\u1ea3 nh\u1ecf<\/a>, g\u1ea7n tr\u00f2n c\u1ee1 4&#215;6 mm, m\u1ecdng n\u01b0\u1edbc, m\u00e0u \u0111\u1ecf g\u1ea1ch. M\u00f9a hoa v\u00e0o th\u00e1ng 6 &#8211; 7, m\u00f9a qu\u1ea3 th\u00e1ng 8 &#8211; 9.<\/p>\n<p>Ph\u00e2n b\u1ed1: C\u00e2y S\u00f3i r\u1eebng sinh tr\u01b0\u1edfng ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u1ed1t \u1edf n\u01a1i c\u00f3 t\u1ea7ng \u0111\u1ea5t d\u1ea7y, t\u01a1i x\u1ed1p c\u00f3 h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng m\u00f9n cao, \u00edt \u0111\u00e1 l\u1eabn, kh\u1ea3 n\u0103ng gi\u1eef n\u01b0\u1edbc l\u1edbn nh\u01b0ng tho\u00e1t n\u01b0\u1edbc t\u1ed1t, c\u00f3 \u0111\u1ed9 \u1ea9m \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 trong su\u1ed1t th\u1eddi gian c\u00e2y sinh tr\u01b0\u1edfng.\u00a0 C\u00e2y S\u00f3i r\u1eebng ph\u00e2n b\u1ed1 \u1edf nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc nh\u01b0 Trung Qu\u1ed1c, Tri\u1ec1u Ti\u00ean, Nh\u1eadt B\u1ea3n, \u1ea4n \u0110\u1ed9, Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 Malaysia. \u1ede Vi\u1ec7t Nam, c\u00e2y m\u1ecdc hoang \u1edf v\u00f9ng n\u00fai \u0111\u00e1, b\u00eca r\u1eebng v\u00e0 ven \u0111\u1ed3i \u1ea9m trong t\u1ef1 nhi\u00ean nhi\u1ec1u n\u01a1i nh\u01b0 H\u00e0 Giang, Cao B\u1eb1ng, L\u1ea1ng S\u01a1n, H\u00f2a B\u00ecnh \u0111\u1ebfn Kon Tum, L\u00e2m \u0110\u1ed3ng.<\/p>\n<p>C\u00e2y S\u00f3i r\u1eebng c\u00f3 ch\u00faa 3 h\u1ee3p ch\u1ea5t l\u00e0 Chloranoside A, tertorigenin 7-glucoside v\u00e0 1\u03b2; 3\u03b2-Dihydroxylup-20(29)-en c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb b\u1ec7nh l\u00fd v\u1ec1 x\u01b0\u01a1ng kh\u1edbp nh\u01b0 phong th\u1ea5p, \u0111au nh\u1ee9c kh\u1edbp x\u01b0\u01a1ng v\u00e0 b\u1ec7nh l\u00fd v\u1ec1 ti\u00eau h\u00f3a. B\u1ed9t t\u1eeb l\u00e1 c\u00e2y S\u00f3i r\u1eebng c\u00f3 ho\u1ea1t t\u00ednh kh\u00e1ng g\u1ed1c t\u1ef1 do tr\u00ean h\u1ec7 DPPH n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ee9ng d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb c\u00e1c b\u1ec7nh l\u00fd v\u1ec1 vi\u00eam v\u00e0 ung th\u01b0.<\/p>\n<p>C\u00e2y S\u00f3i r\u1eebng c\u00f3 v\u1ecb \u0111\u1eafng cay, t\u00ednh h\u01a1i \u1ea5m, c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng ho\u1ea1t huy\u1ebft gi\u1ea3m \u0111au, kh\u1eed phong tr\u1eeb th\u1ea5p, ti\u00eau vi\u00eam gi\u1ea3i \u0111\u1ed9c. Trong d\u00e2n gian, r\u1ec5 c\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u00e2m r\u01b0\u1ee3u, u\u1ed1ng ch\u1eefa \u0111au t\u1ee9c ng\u1ef1c. L\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eafc u\u1ed1ng tr\u1ecb b\u1ec7nh lao, ho\u1eb7c gi\u00e3 \u0111\u1eafp ch\u1eefa r\u1eafn c\u1eafn, ng\u00e2m r\u01b0\u1ee3u xoa b\u00f3p ch\u1eefa v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng, m\u1ee5n nh\u1ecdt, phong th\u1ea5p, \u0111au nh\u1ee9c x\u01b0\u01a1ng kh\u1edbp.<\/p>\n<table border=\"1\" cellspacing=\"1\" cellpadding=\"1\">\n<tbody>\n<tr>\n<td><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ifrad.vn\/media\/stories\/images\/83a76e356b736a9e6cb6c23c0b1b8cb4.png\" alt=\"\" \/><\/td>\n<td><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ifrad.vn\/media\/stories\/images\/5321fcab1905d2adc6354833d0527ca5.png\" alt=\"\" \/><\/td>\n<td><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ifrad.vn\/media\/stories\/images\/44a8f9f6859aa71436f3274180fb32be.png\" alt=\"\" \/><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><em>H\u00ecnh th\u00e1i c\u00e2y S\u00f3i r\u1eebng<\/em><\/p>\n<p><strong>Gi\u1ed1ng v\u00e0 k\u1ef9 thu\u1eadt nh\u00e2n gi\u1ed1ng<\/strong><\/p>\n<p>C\u00e2y S\u00f3i r\u1eebng c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00e2n gi\u1ed1ng b\u1eb1ng hom c\u00e0nh\u00a0 ho\u1eb7c b\u1eb1ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p nu\u00f4i c\u1ea5y m\u00f4 t\u1ebf b\u00e0o.<\/p>\n<p>Ti\u00eau chu\u1ea9n c\u00e2y gi\u1ed1ng:<\/p>\n<p><em>&#8211; Ti\u00eau chu\u1ea9n c\u00e2y gi\u1ed1ng t\u1eeb hom c\u00e0nh:<\/em><\/p>\n<p>+ C\u00e2y c\u00f3 chi\u1ec1u cao 15-20 cm, c\u00f3 t\u1eeb 5-6 l\u00e1.<\/p>\n<p>+ C\u00e2y gi\u1ed1ng sinh tr\u01b0\u1edfng t\u1ed1t, b\u1ed9 r\u1ec5 kh\u1ecfe, kh\u00f4ng mang m\u1ea7m b\u1ec7nh. L\u00e1 xanh v\u00e0 m\u01b0\u1ee3t.<\/p>\n<p>+ Tu\u1ed5i c\u00e2y gi\u1ed1ng 3 th\u00e1ng tu\u1ed5i (t\u00ednh t\u1eeb gieo \u01b0\u01a1m \u0111\u1ebfn khi xu\u1ea5t v\u01b0\u1eddn).<\/p>\n<p><em>&#8211; Ti\u00eau chu\u1ea9n c\u00e2y gi\u1ed1ng t\u1eeb nu\u00f4i c\u1ea5y m\u00f4:<\/em><\/p>\n<p>+ C\u00e2y c\u00f3 chi\u1ec1u cao 15-20 cm, c\u00f3 t\u1eeb 5-6 l\u00e1;<\/p>\n<p>+ C\u00e2y gi\u1ed1ng sinh tr\u01b0\u1edfng t\u1ed1t, b\u1ed9 r\u1ec5 kh\u1ecfe, kh\u00f4ng mang m\u1ea7m b\u1ec7nh. L\u00e1 xanh v\u00e0 m\u01b0\u1ee3t;<\/p>\n<p>+ Tu\u1ed5i c\u00e2y gi\u1ed1ng 3 th\u00e1ng tu\u1ed5i (t\u00ednh t\u1eeb khi c\u1ea5y c\u00e2y v\u00e0o b\u1ea7u \u0111\u1ebfn khi xu\u1ea5t v\u01b0\u1eddn).<\/p>\n<p>C\u00e2y gi\u1ed1ng t\u1eeb nu\u00f4i c\u1ea5y m\u00f4 c\u00f3 ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1u, gi\u1eef nguy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c t\u00ednh c\u1ee7a c\u00e2y m\u1eb9, kh\u1ea3 n\u0103ng ch\u1ed1ng ch\u1ecbu s\u00e2u b\u1ec7nh cao. Tuy nhi\u00ean c\u00e2y gi\u1ed1ng n\u00e0y gi\u00e1 th\u00e0nh \u0111\u1eaft h\u01a1n c\u00e2y t\u1eeb c\u1ee7.<\/p>\n<p><strong>Th\u1eddi v\u1ee5 tr\u1ed3ng<\/strong><\/p>\n<p>S\u00f3i r\u1eebng tr\u1ed3ng t\u1ed1t nh\u1ea5t t\u1eeb th\u00e1ng 3 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 4 h\u00e0ng n\u0103m.<\/p>\n<p><strong>\u0110\u1ea5t tr\u1ed3ng v\u00e0 k\u1ef9 thu\u1eadt l\u00e0m \u0111\u1ea5t<\/strong><\/p>\n<p>\u0110\u1ed1i v\u1edbi c\u00e2y S\u00f3i r\u1eebng \u0111\u1ea5t ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e0y \u1ea3i, d\u1ecdn s\u1ea1ch c\u1ecf (kh\u00f4ng s\u1eed d\u1ee5ng thu\u1ed1c di\u1ec7t c\u1ecf), ph\u01a1i k\u1ef9 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o t\u01a1i x\u1ed1p v\u00e0 lo\u1ea1i b\u1ecf t\u00e0n d\u01b0 b\u1ec7nh h\u1ea1i c\u00e2y tr\u1ed3ng. C\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e0y s\u00e2u t\u1eeb 20- 30cm. Sau \u0111\u00f3 k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi b\u00f3n ph\u00e2n l\u00f3t g\u1ed3m: Ph\u00e2n chu\u1ed3ng hoai. \u0110\u1ea5t ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00ean lu\u1ed1ng (cao 35-40 cm, r\u1ed9ng 120cm).<\/p>\n<p><em>Ch\u00fa \u00fd:\u00a0<\/em>Khu v\u1ef1c tr\u1ed3ng c\u00f3 h\u1ec7 th\u1ed1ng tho\u00e1t n\u01b0\u1edbc t\u1ed1t v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ecdng n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p><strong>M\u1eadt \u0111\u1ed9, kho\u1ea3ng c\u00e1ch tr\u1ed3ng<\/strong><\/p>\n<p>C\u1ef1 ly: C\u1ef1 ly tr\u1ed3ng c\u00f3 kho\u1ea3ng c\u00e1ch 1,0 x 1,0m<\/p>\n<p>M\u1eadt \u0111\u1ed9 tr\u1ed3ng hi\u1ec7n t\u1ea1i: 10.000 c\u00e2y\/ha.- \u0110\u1ea5t t\u1ed1t: tr\u1ed3ng v\u1edbi m\u1eadt \u0111\u1ed9 5.000 c\u00e2y\/ha.<\/p>\n<p><strong>Ph\u00e2n b\u00f3n v\u00e0 k\u1ef9 thu\u1eadt b\u00f3n ph\u00e2n<\/strong><\/p>\n<p><strong><em>&#8211; B\u00f3n l\u00f3t:<\/em><\/strong>\u00a0B\u00f3n l\u00f3t khi l\u00e0m \u0111\u1ea5t, l\u01b0\u1ee3ng b\u00f3n: 5.000kg ph\u00e2n chu\u1ed3ng hoai m\u1ee5c + 150 kg ph\u00e2n vi sinh h\u1eefu c\u01a1, tr\u1ed9n \u0111\u1ec1u b\u00f3n l\u00f3t theo h\u1ed1 sau \u0111\u00f3 l\u1ea5p m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3t \u0111\u1ea5t m\u1ecfng l\u00ean \u0111\u1ec3 tr\u1ed3ng c\u00e2y, tr\u00e1nh ph\u00e2n l\u00e0m h\u1ea1i r\u1ec5.<\/p>\n<p><strong><em>&#8211; B\u00f3n th\u00fac:<\/em><\/strong>\u00a0T\u1ed5ng l\u01b0\u1ee3ng ph\u00e2n chia l\u00e0m 3 \u0111\u1ee3t theo chu k\u1ef3 sinh tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a c\u00e2y, vun \u0111\u1ea5t ph\u1ee7 k\u00edn ph\u00e2n b\u00f3n, \u0111\u1ec3 c\u00e2y c\u00f3 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1ea1nh v\u00e0o n\u0103m sau. M\u1ed7i n\u0103m b\u00f3n 3 l\u1ea7n:<\/p>\n<p>+ L\u1ea7n 1: Th\u1eddi k\u1ef3 \u0111\u1ea7u ngay sau tr\u1ed3ng t\u1eeb 2 &#8211; 3 th\u00e1ng. B\u00f3n 100kg ph\u00e2n vi sinh h\u1eefu c\u01a1.<\/p>\n<p>+ L\u1ea7n 2: Th\u1eddi k\u1ef3 c\u00e2y sinh tr\u01b0\u1edfng m\u1ea1nh (th\u00e1ng 7- 8). B\u00f3n 5.000 kg ph\u00e2n chu\u1ed3ng,\u00a0 150kg ph\u00e2n vi sinh h\u1eefu c\u01a1.<\/p>\n<p>+ L\u1ea7n 3: B\u1ed5 sung n\u1ed1t l\u01b0\u1ee3ng ph\u00e2n c\u00f2n l\u1ea1i v\u00e0o th\u00e1ng 11 &#8211; 12. B\u00f3n 100 kg ph\u00e2n vi sinh h\u1eefu c\u01a1.<\/p>\n<p><strong>K\u1ef9 thu\u1eadt tr\u1ed3ng v\u00e0 ch\u0103m s\u00f3c<\/strong><\/p>\n<p><strong><em>&#8211; K\u1ef9 thu\u1eadt tr\u1ed3ng:\u00a0<\/em><\/strong>Sau khi l\u00e0m \u0111\u1ea5t, cu\u1ed1c h\u1ed1 th\u00e0nh t\u1eebng h\u00e0ng, b\u00f3n l\u00f3t ph\u00e2n chu\u1ed3ng hoai m\u1ee5c v\u00e0 ph\u00e2n h\u1eefu c\u01a1 vi sinh, ph\u1ee7 m\u1ed9t l\u1edbp \u0111\u1ea5t l\u1ea5p k\u00edn ph\u00e2n, \u0111\u1eb7t nh\u1eb9 c\u00e2y xu\u1ed1ng b\u00ean c\u1ea1nh ph\u00e2n (kh\u00f4ng tr\u1ed3ng tr\u1ef1c ti\u1ebfp l\u00ean ph\u00e2n), sau \u0111\u00f3 l\u1ea5p k\u00edn g\u1ed1c c\u00e2y, d\u00f9ng tay \u1ea5n ch\u1eb7t xung quanh g\u1ed1c.<\/p>\n<p><strong><em>&#8211; Ch\u0103m s\u00f3c:<\/em><\/strong>\u00a0Th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean l\u00e0m c\u1ecf, nh\u1ea5t l\u00e0 v\u00e0o m\u00f9a m\u01b0a \u1ea9m. L\u00e0m c\u1ecf l\u00fac c\u00e2y m\u1edbi tr\u1ed3ng, h\u00e0ng n\u0103m n\u00ean x\u1edbi x\u00e1o, vun g\u1ed1c t\u1eeb hai \u0111\u1ebfn ba l\u1ea7n \u0111\u1ec3 t\u1ea1o \u0111\u1ecd tho\u00e1ng cho c\u00e2y ph\u00e1t tri\u1ec3n.<\/p>\n<p><strong><em>&#8211; T\u01b0\u1edbi n\u01b0\u1edbc:\u00a0<\/em><\/strong>T\u01b0\u1edbi n\u01b0\u1edbc cho c\u00e2y ngay sau khi tr\u1ed3ng. Giai \u0111o\u1ea1n \u0111\u1ea7u 30 ng\u00e0y sau khi tr\u1ed3ng c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c cung c\u1ea5p n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, t\u01b0\u1edbi 1 l\u1ea7n\/ng\u00e0y \u0111\u1ea3m b\u1ea3o \u0111\u1ed9 \u1ea9m (70 &#8211; 80%) \u0111\u1ec3 c\u00e2y b\u00e9n r\u1ec5 h\u1ed3i xanh, ra r\u1ec5 m\u1edbi. Gi\u1eef \u1ea9m cho \u0111\u1ea5t trong su\u1ed1t th\u1eddi gian sinh tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a c\u00e2y. T\u01b0\u1edbi n\u01b0\u1edbc sau m\u1ed7i \u0111\u1ee3t b\u00f3n ph\u00e2n \u0111\u1ec3 h\u00f2a tan ph\u00e2n, c\u00e2y d\u1ec5 h\u1ea5p th\u1ee5 ph\u00e2n b\u00f3n.<\/p>\n<p>N\u01b0\u1edbc t\u01b0\u1edbi n\u00ean s\u01b0 d\u1ee5ng ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc m\u1eb7t s\u1ea1ch, kh\u00f4ng b\u1ecb \u00f4 nhi\u1ec5m.<\/p>\n<p><strong><em>&#8211; Ti\u00eau n\u01b0\u1edbc:\u00a0<\/em><\/strong>C\u00e2y S\u00f3i r\u1eebng \u01b0a \u1ea9m, kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1eadp \u00fang. Khi b\u1ecb \u00fang r\u1ec5 (c\u1ee7) d\u1ec5 b\u1ecb th\u1ed1i. Do \u0111\u00f3 c\u1ea7n l\u00ean lu\u1ed1ng cao \u0111\u1ec3 tr\u1ed3ng v\u00e0 ph\u1ea3i ti\u00eau n\u01b0\u1edbc ngay khi b\u1ecb \u00fang, b\u1ecb \u0111\u1ecdng n\u01b0\u1edbc, nh\u1ea5t l\u00e0 th\u1eddi k\u1ef3 c\u00e2y c\u00f2n nh\u1ecf.<\/p>\n<p><strong><em>&#8211; Tr\u1ed3ng d\u1eb7m:\u00a0<\/em><\/strong>\u0110\u1ec3 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eadt \u0111\u1ed9 tr\u1ed3ng, c\u00e2y sinh tr\u01b0\u1edfng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1u th\u00ec<br \/>\nnh\u1eefng c\u00e2y ch\u1ebft ph\u1ea3i tr\u1ed3ng d\u1eb7m ngay v\u00e0 tr\u1ed3ng th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean trong th\u1eddi k\u1ef3 c\u00e2y c\u00f2n nh\u1ecf (sau tr\u1ed3ng 1-2 th\u00e1ng).<\/p>\n<p><strong><em>&#8211; L\u00e0m c\u1ecf:<\/em><\/strong>\u00a0L\u00e0m c\u1ecf trung b\u00ecnh 1 th\u00e1ng\/l\u1ea7n trong 2 th\u00e1ng \u0111\u1ea7u \u0111\u1ec3 c\u00e2y c\u00f3 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ph\u00e1t tri\u00ean m\u1ea1nh sau \u0111\u00f3 s\u1ed1 l\u1ea7n l\u00e0m c\u1ecf gi\u1ea3m d\u1ea7n. L\u00e0m c\u1ecf k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi x\u1edbi, b\u00f3n ph\u1ea7n, vun g\u1ed1c ph\u1ee7 k\u00edn ph\u1ea7n c\u00e2y. B\u00f3n ph\u1ea7n \u0111\u1ecbnh k\u1ef3, \u0111\u1ec3 k\u1ecbp th\u1eddi cung c\u1ea5p dinh d\u01b0\u1ee1ng cho c\u00e2y.<\/p>\n<p><strong>Ph\u00f2ng tr\u1eeb s\u00e2u b\u1ec7nh<\/strong><\/p>\n<p>S\u00f3i r\u1eebng l\u00e0 c\u00e2y ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1ea1nh, \u00edt s\u00e2u b\u1ec7nh h\u1ea1i, nh\u01b0ng v\u1eabn ph\u1ea3i ki\u1ec3m tra th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng tr\u1eeb k\u1ecbp th\u1eddi. Th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean v\u1ec7 sinh \u0111\u1ed3ng ru\u1ed9ng; ng\u1eaft nh\u1eefng l\u00e1 gi\u00e0, l\u00e1 b\u1ecb s\u00e2u b\u1ec7nh, c\u00e2y b\u1ecb b\u1ec7nh v\u00e0 c\u00e1c t\u00e0n d\u01b0 th\u1ef1c v\u1eadt, thu gom \u0111\u1ec3 v\u00e0o m\u1ed9t khu v\u1ef1c sau \u0111\u00f3 mang \u0111i ti\u00eau h\u1ee7y. N\u1ebfu ph\u00e1t hi\u1ec7n s\u00e2u b\u1ec7nh h\u1ea1i n\u00ean s\u1eed d\u1ee5ng thu\u1ed1c b\u1ea3o v\u1ec7 th\u1ef1c v\u1eadt t\u1eeb th\u1ea3o m\u1ed9c.<\/p>\n<p>\u00c1p d\u1ee5ng bi\u1ec7n ph\u00e1p ph\u00f2ng tr\u1eeb t\u1ed5ng h\u1ee3p IPM \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd s\u00e2u b\u1ec7nh h\u1ea1i tr\u00ean ru\u1ed9ng, h\u1ea1n ch\u1ebf t\u1ed1i \u0111a vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng thu\u1ed1c b\u1ea3o v\u1ec7 th\u1ef1c v\u1eadt, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t kh\u00f4ng s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c lo\u1ea1i thu\u1ed1c b\u1ecb c\u1ea5m s\u1eed d\u1ee5ng cho c\u00e2y tr\u1ed3ng.<\/p>\n<p><strong>Thu ho\u1ea1ch v\u00e0 b\u1ea3o qu\u1ea3n<\/strong><\/p>\n<p><strong><em>&#8211; Th\u1eddi v\u1ee5 thu ho\u1ea1ch<\/em><\/strong><strong><em>:<\/em><\/strong>\u00a0Sau tr\u1ed3ng 3 n\u0103m ta c\u00f3 th\u1ec3 thu h\u00e1i to\u00e0n c\u00e2y v\u00e0o m\u00f9a h\u1ea1 thu, thu ho\u1ea1ch v\u00e0o nh\u1eefng ng\u00e0y n\u1eafng r\u00e1o.<\/p>\n<p><strong><em>\u00a0&#8211; K\u1ef9 thu\u1eadt thu ho\u1ea1ch:<\/em><\/strong>C\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee5 v\u00e0 v\u1eadt t\u01b0 c\u1ea7n thi\u1ebft cho vi\u1ec7c thu ho\u1ea1ch ph\u1ea3i chu\u1ea9n b\u1ecb bao g\u1ed3m: Dao, d\u00e2y bu\u1ed9c, xe v\u1eadn chuy\u1ec3n, b\u1ea1t l\u00f3t n\u1ec1n ph\u01a1i th\u1ea3o d\u01b0\u1ee3c, t\u00fai nilon, bao t\u1ea3i d\u1ee9a, d\u00e2y bu\u1ed9c, nh\u00e3n m\u00e1c h\u00e0ng h\u00f3a. T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee5, v\u1eadt t\u01b0 s\u1eed d\u1ee5ng cho c\u00f4ng t\u00e1c thu ho\u1ea1ch v\u00e0 s\u01a1 ch\u1ebf S\u00f3i r\u1eebng c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m s\u1ea1ch, kh\u00f4ng b\u1ecb r\u1ec9 s\u00e9t, kh\u00f4ng b\u1ecb nhi\u1ec5m b\u1ea9n.<\/p>\n<p><strong><em>&#8211; V\u1eadn chuy\u1ec3n s\u1ea3n ph\u1ea9m:<\/em><\/strong>\u00a0C\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 v\u1eadn chuy\u1ec3n c\u00e2y S\u00f3i r\u1eebng t\u1eeb n\u01a1i thu ho\u1ea1ch v\u1ec1 \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m s\u01a1 ch\u1ebf c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m s\u1ea1ch tr\u01b0\u1edbc khi s\u1eed d\u1ee5ng.<\/p>\n<p>Kh\u00f4ng s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n ch\u1edf ph\u00e2n b\u00f3n, thu\u1ed1c tr\u1eeb s\u00e2u, gia s\u00fac, gia c\u1ea7m, h\u00f3a ch\u1ea5t, \u0111\u1ea5t c\u00e1t v\u00e0 c\u00e1c v\u1eadt c\u00f3 nguy c\u01a1 g\u00e2y \u00f4 nhi\u1ec5m \u0111\u1ec3 ch\u1edf d\u01b0\u1ee3c li\u1ec7u. Trong qu\u00e1 tr\u00ecnh b\u1ed1c x\u1ebfp d\u01b0\u1ee3c li\u1ec7u l\u00ean xe ch\u00fa \u00fd kh\u00f4ng d\u1eabm l\u00ean d\u01b0\u1ee3c li\u1ec7u, kh\u00f4ng l\u00e8n ch\u1eb7t, kh\u00f4ng k\u1ebft h\u1ee3p vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n d\u01b0\u1ee3c li\u1ec7u v\u1edbi c\u00e1c s\u1ea3n ph\u1ea9m kh\u00e1c.<\/p>\n<p>V\u1eadn chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m s\u01a1 ch\u1ebf ph\u1ea3i th\u00e1o g\u1ee1 ngay d\u01b0\u1ee3c li\u1ec7u, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u00e2u tr\u00ean xe d\u01b0\u1ee3c li\u1ec7u t\u01b0\u01a1i s\u1ebd d\u1ec5 th\u1ed1i nh\u0169n do n\u00f3ng l\u00e0m gi\u1ea3m ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng d\u01b0\u1ee3c li\u1ec7u.<\/p>\n<p><strong><em>&#8211; Ch\u1ebf bi\u1ebfn:<\/em><\/strong><\/p>\n<p>(1) Lo\u1ea1i b\u1ecf t\u1ea1p ch\u1ea5t: sau khi thu v\u1ec1 nh\u1eb7t s\u1ea1ch c\u1ecf d\u1ea1i, c\u00e1c c\u00e2y t\u1ea1p, lo\u1ea1i b\u1ecf l\u00e1 b\u1ecb b\u1ec7nh, th\u1ed1i m\u1ed1c \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng l\u00e0m \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 gi\u00e1 tr\u1ecb th\u01b0\u01a1ng ph\u1ea9m c\u1ee7a d\u01b0\u1ee3c li\u1ec7u.<\/p>\n<p>(2) L\u00e0m s\u1ea1ch: R\u1eeda c\u00e2y b\u1eb1ng n\u01b0\u1edbc s\u1ea1ch 2-3 l\u1ea7n cho h\u1ebft \u0111\u1ea5t c\u00e1t. V\u1edbt ra \u0111\u1ec3 l\u00ean d\u00e0n th\u01b0a cho r\u00e1o n\u01b0\u1edbc tr\u01b0\u1edbc khi \u0111em ph\u01a1i.<\/p>\n<p>(3) L\u00e0m kh\u00f4: Ph\u01a1i, s\u1ea5y.<\/p>\n<p>Ph\u01a1i ngo\u00e0i n\u1eafng, tr\u00ean nong nia, l\u00e1 c\u00f3t, ph\u00ean, b\u1ea1t. Ho\u1eb7c s\u1ea5y b\u1eb1ng l\u00f2 s\u1ea5y d\u01b0\u1ee3c li\u1ec7u chuy\u00ean d\u1ee5ng. Trong qu\u00e1 tr\u00ecnh ph\u01a1i, c\u1ea7n r\u1ea3i \u0111\u1ec1u, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean \u0111\u1ea3o gi\u1eefa c\u00e1c l\u1edbp \u0111\u1ec3 d\u01b0\u1ee3c li\u1ec7u kh\u00f4 \u0111\u1ec1u. Ph\u01a1i n\u1eafng li\u00ean t\u1ee5c c\u1ea7n 4 &#8211; 5 ng\u00e0y hay s\u1ea5y \u1edf nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh t\u1eeb 35 &#8211; 40<sup>o<\/sup>C trong 26 &#8211; 30 gi\u1edd \u0111\u1ebfn kh\u00f4, \u0111\u1ed9 \u1ea9m \u0111\u1ea1t d\u01b0\u1edbi 13%. Trong qu\u00e1 tr\u00ecnh ph\u01a1i s\u1ea5y ph\u1ea3i \u0111\u1ea3m b\u1ea3o an to\u00e0n, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 x\u1ea3y ra hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng ch\u00e1y, n\u1ed5.<\/p>\n<p><strong><em>&#8211; \u0110\u00f3ng g\u00f3i v\u00e0 b\u1ea3o qu\u1ea3n:<\/em><\/strong><\/p>\n<p><em>+ \u0110\u00f3ng g\u00f3i:<\/em>\u00a0Sau khi ph\u01a1i ho\u1eb7c s\u1ea5y kh\u00f4 \u0111\u00f3ng g\u00f3i d\u01b0\u1ee3c li\u1ec7u S\u00f3i r\u1eebng b\u1eb1ng t\u00fai 2 l\u1edbp. B\u00ean trong l\u00e0 l\u1edbp nilon d\u00e0y kh\u00f3 r\u00e1ch, b\u00ean ngo\u00e0i l\u00e0 l\u1edbp bao gai, sau \u0111\u00f3 bu\u1ed9c ch\u1eb7t \u0111\u1ea7u tr\u00e1nh kh\u00f4ng kh\u00ed s\u00e2m nh\u1eadp l\u00e0m \u1ea9m, m\u1ea5t m\u00f9i th\u01a1m, \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng d\u01b0\u1ee3c li\u1ec7u.<\/p>\n<p><em>+ D\u00e1n nh\u00e3n:<\/em>\u00a0Tr\u00ean m\u1ed7i bao b\u00ec d\u01b0\u1ee3c li\u1ec7u c\u1ea7n d\u00e1n nh\u00e3n. N\u1ed9i dung nh\u00e3n bao g\u1ed3m c\u00e1c th\u00f4ng tin: T\u00ean d\u01b0\u1ee3c li\u1ec7u; \u00a0Kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng;\u00a0 \u0110\u1ecba \u0111i\u1ec3m thu h\u00e1i; Ng\u01b0\u1eddi l\u1ea5y;\u00a0 \u0110\u1ecba ch\u1ec9;\u00a0 Ng\u00e0y l\u1ea5y\/ng\u00e0y ch\u1ebf bi\u1ebfn xong v\u00e0 \u0111\u00f3ng bao.<\/p>\n<p><em>+ B\u1ea3o qu\u1ea3n:<\/em><\/p>\n<p>C\u00e1c bao d\u01b0\u1ee3c li\u1ec7u th\u00e0nh ph\u1ea9m \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 tr\u00ean k\u1ec7 ho\u1eb7c gh\u1ebf, c\u00e1ch m\u1eb7t \u0111\u1ea5t kho\u1ea3ng 50cm, c\u00e1ch t\u01b0\u1eddng 20-30 cm v\u00e0 ph\u1ea3i \u1edf trong nh\u00e0 ho\u1eb7c nh\u00e0 kho; \u0111\u1ea3m b\u1ea3o kh\u00f4 r\u00e1o v\u00e0 th\u00f4ng tho\u00e1ng.<\/p>\n<p>N\u01a1i b\u1ea3o qu\u1ea3n c\u1ea7n tr\u00e1nh xa n\u01a1i ch\u1ee9a h\u00f3a ch\u1ea5t n\u00f4ng nghi\u1ec7p (ph\u00e2n b\u00f3n, thu\u1ed1c tr\u1eeb s\u00e2u&#8230;)<\/p>\n<p>Kh\u00f4ng x\u1ebfp ch\u1ed3ng qu\u00e1 nhi\u1ec1u bao d\u01b0\u1ee3c li\u1ec7u.<\/p>\n<p>N\u01a1i ch\u1ee9a d\u01b0\u1ee3c li\u1ec7u ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1ch ly v\u1edbi gia s\u00fac, gia c\u1ea7m v\u00e0 v\u1eadt nu\u00f4i.<\/p>\n<p>Kh\u00f4ng s\u1eed d\u1ee5ng thu\u1ed1c di\u1ec7t chu\u1ed9t, m\u1ed1i m\u1ecdt trong c\u00e1c kho b\u1ea3o qu\u1ea3n d\u01b0\u1ee3c li\u1ec7u.<\/p>\n<p>Ki\u1ec3m tra kho th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean \u0111\u1ec3 ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 g\u00e2y h\u1ea1i cho d\u01b0\u1ee3c li\u1ec7u.<\/p>\n<p>T\u1ed1t nh\u1ea5t l\u00e0 sau khi \u0111\u00f3ng bao v\u00e0 d\u00e1n nh\u00e3n c\u1ea7n li\u00ean h\u1ec7 ngay v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i l\u00fd d\u01b0\u1ee3c li\u1ec7u \u0111\u1ec3 thu mua.<\/p>\n<p><strong><em>&#8211; Ghi ch\u00e9p h\u1ed3 s\u01a1 c\u00e0 truy xu\u1ea5t ngu\u1ed3n g\u1ed1c:<\/em><\/strong><\/p>\n<p>+ Ngo\u00e0i vi\u1ec7c ghi nh\u1eadt k\u00fd khai th\u00e1c, tr\u1ed3ng, ch\u0103m s\u00f3c, thu ho\u1ea1ch v\u00e0 c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng s\u01a1 ch\u1ebf h\u00e0ng ng\u00e0y c\u0169ng c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p th\u00e0nh nh\u1eadt k\u00fd.<\/p>\n<p>+ C\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng n\u00e0y c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ghi v\u00e0o nh\u00e3n ho\u1eb7c th\u1ebb kho g\u1eafn tr\u00ean c\u00e1c bao, t\u00fai d\u01b0\u1ee3c li\u1ec7u.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00ean khoa h\u1ecdc:\u00a0Sarcandra glabra\u00a0(Thunb.) Nakai. H\u1ecd\u00a0: Hoa s\u00f3i (Chloranthaceae). \u0110\u1eb7c \u0111i\u1ec3m: C\u00e2y S\u00f3i r\u1eebng\u00a0l\u00e0 lo\u00e0i c\u00e2y nh\u1ecf, c\u00f3 chi\u1ec1u cao 1- 2m; th\u00e2n nh\u1eb5n, \u0111\u1ed1t ph\u1ed3ng to, nh\u00e1nh c\u00e2y tr\u00f2n, kh\u00f4ng l\u00f4ng. C\u00e1c l\u00e1 m\u1ecdc \u0111\u1ed1i, c\u00f3 phi\u1ebfn d\u00e0i h\u00ecnh b\u1ea7u d\u1ee5c hay h\u00ecnh ng\u1ecdn gi\u00e1o, chi\u1ec1u d\u00e0i 7- 18cm, r\u1ed9ng 2-7cm v\u1edbi 5 -7 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":2276,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-2275","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-de-tai-nckh"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ifs.edu.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2275","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ifs.edu.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ifs.edu.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ifs.edu.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ifs.edu.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2275"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ifs.edu.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2275\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2277,"href":"https:\/\/ifs.edu.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2275\/revisions\/2277"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ifs.edu.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2276"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ifs.edu.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2275"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ifs.edu.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2275"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ifs.edu.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2275"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}