Hai vụ cháy rừng nghiêm trọng vừa xảy ra liên tiếp tại Tuyên Quang và Thái Nguyên trong hai ngày 21–22/3 đã gây thiệt hại hơn 30 ha rừng và cướp đi một sinh mạng [1] [2]. Những con số biết nói này không chỉ cảnh báo về mức độ nguy hiểm của cháy rừng, mà còn nhấn mạnh mối liên hệ chặt chẽ giữa cháy rừng và biến đổi khí hậu.
Thực tế cho thấy, nhiệt độ tăng cao, nắng nóng kéo dài, độ ẩm giảm và gió mạnh – những biểu hiện rõ rệt của biến đổi khí hậu – đang khiến nguy cơ cháy rừng gia tăng trên khắp cả nước. Khi cháy rừng xảy ra, không chỉ thảm thực vật và động vật hoang dã bị tàn phá, mà lượng lớn khí CO₂ cũng bị giải phóng, góp phần làm trầm trọng thêm tình trạng ấm lên toàn cầu. Đây là vòng luẩn quẩn mà nếu không ngăn chặn kịp thời, hậu quả sẽ ngày càng nghiêm trọng hơn.
Phòng cháy hơn chữa cháy – Những việc cần làm ngay để bảo vệ rừng [3]:
- Tuân thủ nghiêm các quy định pháp luật về phòng cháy, chữa cháy rừng: Không đốt nương rẫy bừa bãi, không dùng lửa gần rừng vào mùa khô.
- Theo dõi, cập nhật thông tin thời tiết và cấp độ cháy rừng, kịp thời cảnh báo cho người dân và cộng đồng.
- Tăng cường tuyên truyền, tập huấn kỹ năng PCCC rừng cho người dân, chủ rừng và lực lượng bảo vệ rừng.
- Lắp đặt hệ thống biển cảnh báo rõ ràng tại các khu vực có nguy cơ cao, giúp người dân nhận diện và phòng tránh.
- Chuẩn bị sẵn sàng phương tiện, dụng cụ chữa cháy như dao phát, cuốc, xẻng, máy bơm nước… để kịp thời xử lý tình huống.
- Khi phát hiện cháy, cần báo ngay cho chính quyền hoặc lực lượng kiểm lâm gần nhất để tổ chức dập lửa nhanh chóng.
- Thực hiện hiệu quả phương châm “4 tại chỗ”: Lực lượng tại chỗ, phương tiện tại chỗ, hậu cần tại chỗ và chỉ huy tại chỗ – yếu tố then chốt để chữa cháy kịp thời.
Cháy rừng không còn là chuyện riêng của ngành lâm nghiệp. Đó là vấn đề môi trường, khí hậu và sinh kế của cả cộng đồng.
Mỗi hành động nhỏ hôm nay sẽ góp phần bảo vệ rừng – lá phổi xanh của hành tinh – và bảo vệ chính cuộc sống của chúng ta.
